Chiều nay, một chiều thật an bình,
dưới bóng râm mát diệu của những tàn cây xanh, lồng lộng tiếng chim như trĩu
thanh âm xuống phòng khách bên trong một ngôi đạo tràng. Bình trà đã rót nhiều
lần, nhưng hương vị trà hãy còn thấm đậm theo dòng thế sự hoài niệm cổ kim.
Chúng tôi, mấy huynh đệ và đạo hữu trong buổi gặp gỡ, thường
là không hẹn, bởi giấc đi miên man thì biết đâu mà hẹn cuộc tương phùng. Bây
giờ ngồi tính lại thời gian đã hơn năm mươi năm (50) trôi xa và rồi sẽ còn trôi
xa hơn thế nữa, hôm nay ngày nầy năm xưa, Bồ
tát Quảng Đức đã thắp lên ngọn lửa “vị pháp
thiêu thân”, một trái tim đã ươm mầm cho hằng triệu triệu trái tim, hồng lên
cho muôn trùng cõi vô minh của một thời hoang vu bạo tàn đế chế. Thế rồi, trái
tim xưa vẫn tươi sắc hồng bất diệt, mà dòng đời thì cứ nặng nề lê mình qua từng
khúc quanh nắng quái chưa tan. Vẫn biết rằng:
“Chỗ
người ngồi một thiên thu tuyệt tác
Trong
vô hình sáng chói nét Từ Bi”
(Vũ
Hoàng Chương)
Có
người hỏi: “Bây giờ trái tim của Bồ
tát ở đâu, vì sau …?” Ở đâu và vì
sau, lại dâng lên một nỗi mang mang trôi xa và trôi theo năm mươi năm của ngày
ấy…
|
|
|
|
Thế rồi, câu chuyện được chuyển sang một cung bậc khác, một
ý thức sống trong cuộc đời. Một đạo hữu kể rằng: “Có vị sư nhờ tìm cho một ít
loài sen trắng để trồng, để điểm vào không gian của ngôi chùa với sắc màu tinh
trắng của sen, vẫn biết rằng loại sen này khó trồng hơn những loại sen hồng,
sen xanh.
Thời gian nghĩ quanh đây đó, chợt nhớ và vội tìm đến nơi ấy,
thì ra khung cảnh hồ xưa, nay chỉ là một trũng nhỏ còn đọng lại một ít nước,
trông thấy lúc nhúc mớ cá lon con còn xót lại trong hồ, phần diện tích hồ đã
san lấp gần đầy. Nỗi buồn giây phút khi biết ra nay sen không còn, lại tiếp nỗi
lòng trắc ẩn khi phát hiện sự sống mong manh của một số cá con còn lại nơi
trũng nước nhỏ kia. Không câu nệ bùn dơ, từng cái thau nhỏ múc đổ dần vào cái
sô to rồi nhọc nhằn đem ra thả xuống dòng sông lớn cho cá được tiếp tục sự sống
mới, thoát đi cái cảnh ao tù, chắc chắn rằng chúng được tự do hơn, thoải mái
hơn nơi bến rộng sông dài. Ơn ấy, công ấy, cá biết đâu mà đền mà trả, nhưng chỉ
mong rằng cá lo sống tốt cho đời của cá mà thôi. Chuyện kể là như thế!
Vấn đề là đi tìm sen trắng đem về trồng trong ao vườn chùa.
Vâng! vì rằng sen có nhiều đặc tính thanh cao, sự thanh cao ấy mà chư Phật và
chư Thánh, những bậc hiền thiện thường ca ngợi tự ngàn xưa cho đến cả ngàn sau,
cái đạo lý vô nhiễm vẫn trang nghiêm giữa cuộc đời tạp nhiễm. Trước đây, đức
Phật đã cho chúng ta thấy rằng:
“Như
giữa đống rác nhớp
Quăng
bỏ trên đường lớn
Chỗ
ấy hoa sen nở
Thơm
sạch, đẹp ý người”
PC.58.
Trồng sen là chọn lấy, khắc họa một biểu tượng cho cái sống
thanh cao của tâm hồn, cái đẹp, cái thẩm mỹ, sự trong sáng vượt thoát không
phải từ đầu non đỉnh núi, mà phải từ cõi lạc thú phàm tâm. Chính vì vậy, đức
Phật xác chứng qua lời dạy tiếp:
“Cũng
vậy, giữa quần sanh
Uế
nhiễm, mù, phàm tục
Đệ
tử bậc Chánh Giác
Sáng
ngời với tuệ trí.”
PC.59.
Ngoài sự ca ngợi của chư Phật, chư Thánh đệ tử và các bậc Thiền
Tổ.v.v… Còn có sự ca ngợi trong kho tàng Ca dao, Dân ca Việt Nam đã được truyền
tụng qua bao đời của ông, cha và rồi cũng sẽ truyền đi bất tận cho đến tận mai
sau. Bởi:
“Trong
đầm gì đẹp bằng sen
Lá
xanh, bông trắng lại chen nhụy vàng
Nhụy
vàng bông trắng lá xanh
Gần
bùn mà chẳng hôi tanh mùi bùn”
(Ca
dao VN)
Thanh cao quá! như một câu kinh huyền nhiệm, như một tâm hồn
không vết xước trầm luân. Nhưng có xa rời đâu cái “Thực-hữu” ở đây và cả
bây giờ!
Chuyện của cái ao (đời) dù nay có bị lấp cạn đi, và cho dù
nay nơi ấy đã không còn sen nữa, không thỏa mãn những ước mong tìm sen về
trồng. Thế nhưng, điều gì lại giúp cho chúng ta có một cung nhịp mới, một cơ
hội mới cho việc đi tìm một hướng đi trong muôn vàn hướng đi, một sự ẩn trú
bình an trong muôn vàn sự ẩn trú. Đó là, chợt thấy sự sống mong manh của một ít
cá còn lại nơi trũng nước đục cạn. Điều ấy, nếu không phải “thực” là gì? Thay
vì ta phải thênh thang đi tìm một “chơn lý, lý tưởng” ảo hư mơ hồ vô vọng, phi
thực.
Nếu như ta cố son phấn cho việc làm, thì việc làm sẽ chỉ là
son phấn, đạo lý cuộc sống đâu nhất thiết phải cần đến chất liệu son phấn giả
tạm ấy! Và trái lại, son phấn cũng không cần phải vẽ lên sắc màu đạo lý của bậc
Thánh Hiền.
Đến đây, chúng ta còn nhớ đến một sự việc khác nữa, qua một
câu chuyện sống đẹp được kể rằng: “… Có một cậu bé, một hôm dọc theo bờ biển,
cậu nhặt từng con sao biển trên tay rồi lần lượt quăng từng con ra biển xa, cứ
như thế, mỗi khi cậu có dịp ra bờ biển. Một lần nọ, có người trông thấy cậu làm
như vậy và bảo với cậu rằng; trông cậu làm một việc không ích lợi gì cả, vì sau
đó sóng biển cũng sẽ đưa chúng trở lên bãi cát khô. Thế nhưng, cậu bé kia trả
lời rằng; ít ra cậu cũng giúp cho chúng có thêm một ít thời gian sống dưới
biển…”
Như vậy, tất cả việc làm là cốt để phát sinh sự sống sao cho
được tươi mát lành mạnh là cần, sự sống được nuôi dưỡng tốt bởi những chất liệu
có ý thức, có thiết thực đạo lý, có nhân tính.v.v… Chính điều đó, ở đây và bây
giờ là sự tồn tại thanh cao, sự hướng thượng trong sáng, sự an bình mầu nhiệm
một cách nghiễm nhiên hơn bao giờ hết.
Vì vậy, một chiều bình an, không phải là một chiều chỉ cho
khái niệm, không phải là cầu an lẫn tránh, không phải là một mơ hồ ý tưởng xa
xôi, càng không phải là sự mệt mõi, chán chường trong bùn dục của thói đời. Nếu
như những ý niệm hành động trên, thì khác gì một tâm hồn hoang mạc, cọc còi tư
duy, mục nát với thời gian.
Trái
lại, có một chiều thật sự tìm và trồng sen và thật sự có giúp cho bao nhiêu con
cá nơi trũng nước cạn đục kia được tự do thong dong ngược xuôi nơi bến rộng
sông dài. Điều ấy có khác gì đã và đang tưng bừng bởi những sắc hương hoa và lá
của sen. Đi và tìm bao “kỳ hoa dị thảo”, thế nhưng trên vạn nẻo đời, ở đâu lại
không có (hoa thơm cỏ lạ) vẫn nở muôn trùng trong ta và trong cả cuộc đời.

















